Ο Κλήδονας στον Πόντο, το Κάρς και τον Καύκασο. Ποντιακά ήθη και έθιμα του Κώστα Καραπατάκη
Ο Κλήδονας, το πανάρχαιο αυτό έθιμο, που έδωσε ελπίδες σε γενιές και γενιές για την αποκατάσταση τους, ήταν γνωστός και στο Κάρς καθώς και στον Καύκασο με το όνομα ατές καϊτασί. Όσοι κατοικούσαν κοντά στα παράλια τ’ αμίλητο νερό το ‘παίρναν α σα εφτά βίας δηλαδή από εφτά κύματα της θάλασσας.

Η κοίμηση της Θεοτόκου είναι μία από τις μεγαλύτερες θεομητορικές εορτές που εορτάζονται με λαμπρότητα στην μητροπολιτική Ελλάδα. Και στον Πόντο οι γιορτές αυτές δεν υστερούσαν σε λαμπρότητα, εφόσον απέβλεπαν στο πρόσωπο της Παναγίας.
Οι αρχηγοί, αφού διάλεγαν τα μέλη των ομάδων τους, έπιαναν τη θέση τους αμυντική ή επιθετική. Εδώ την αμυντική ομάδα θα την ονομάσουμε Α και την επιθετική Β.
Την ημέρα αυτή εοορτάζεται η Θεία Μεταμόρφωση του Χριστού στο όρος Θαβώρ μπροστά στους τρεις μαθητές του, τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη λίγο προτού σταυρωθεί. Στην μητροπολιτική Ελλάδα η ημέρα αυτή έχει αγροτικό χαρακτήρα.
Το Μεγάλο Σάββατο γίνονταν οι προετοιμασίες. Δεν γνωρίζω γιατί επεκράτησε η συνήθεια να βάφουμε τα αυγά το Μεγάλο Σάββατο και μάλιστα τα βάφουμε με πολλά χρώματα, κόκκινα κίτρινα γαλάζια πράσινα και πλουμιστά με σχέδια. Αυτά τα λέγαμε τουρνίκες.
Μετά το καπάνι του Αγίου Ανδρέα αρχίζει η περιοχή της Μαχνού της οποίας η παραλία είναι σπαρμένη από σκοπέλους και υφάλους, σε αρκετή απόσταση από την ακτή και ως εκ τούτου πολύ επικίνδυνη στους ναυτιλλομένους κατά τη διάρκεια της νύχτας αλλά και της ομίχλης παλιότερα αλλά και τώρα.