• Home

Επαίρεν ατον σο νισ̌αν. Ποντιακή διαλεκτολογία - Ερμηνεία στίχου

σούρμενα,πόντου,ποντιακή,διαλεκτολογία,νισάν,κρούγω,περισσάν,ποντιακά,τραγούδια,ένοπλοι,πόντιοι,nisan,almak,nesan,Απαντώντας σε ερώτημα φίλου, κοινοποιώ την απάντηση μου καθώς (ίσως) να ενδιαφέρει και άλλους αναγνώστες. "...Επαίρεν ατον σο νισ̌αν..." = τον σκόπευσε (από το τουρκικό : nisan almak < & το περσικό : nesan = σημείο-στόχος). Αναλυτικά λοιπόν ο στίχος με το ποιητικό κείμενο που αναφέρει : "Σύρω παίρω σο νισ̌αν, κρού(γ)ω εφτά(γ)ω περισσάν" σημαίνει : Στοχεύω με σχέδιο, δυναμικά και με βίαιο τρόπο καθιστώ κάποιον δυστυχή, τον ταλαιπωρώ.

Ποντιακή Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com

 

Pin It

Print

Παροιμίαι εκ Πόντου. Η Μάνα μίαν 'ίνεται. Ευρώπη Παναγιωτίδου, Ευκαρπία Κιλκίς

Παροιμίες,πόντου,μάνα,μητριά,ευκαρπία,κιλκίς,ήθη,έθιμα,δοξασίες,ευρώπη,παναγιωτίδουΕυρώπη Παναγιωτίδου - Ευκαρπία Κιλκίς 10 Μαρτίου 2018

Παροιμίαι εκ Πόντου :
Η μάνα μίαν ‘ίνεται και μίαν γεννησκάται, σο δεύτερον όταν κλώσ̆κεται μητρούγα λογισ̆κάται"   Παρακολουθείστε το σχετικό απόσπασμα της καταγραφής

Στην αρχή και στο τέλος του βίντεο ακούγεται ένας αργός αντικρυστός (Καρσιλαμάς).Το τραγούδι ανήκει στον κύκλο των δημοτικών ασμάτων της αγάπης και φέρει τον τίτλο :
Τ’ αραπάς – ιμ’ τ΄άλογα”. Ο ρυθμός του είναι 4/4
Παίζει Κεμανέ ο Γιώργος Πουλαντσακλής και τραγουδά ο Σωκράτης Κυψελίδης

Ποντιακή Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com

Pin It

Print

Σοφία Βασιλειάδου & Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Καταχώρ Νικόπολης Πόντου - Ευκαρπία Κιλκίς

σοφία,βασιλειάδου,παρθένα,παπαδοπούλου,ευκαρπία,κιλκίς,γαράσαρη,καταχώρ,νικόπολη,πόντου,τάμζαρα,τετιρεμέ,τιτιρεμέΟι κατά σάρκα αδερφές Σοφία Βασιλειάδου & Θεοδώρα Παπαδοπούλου γεννημένες και οι δύο στη γενέτειρα μας, το χωριό Ευκαρπία Κιλκίς (παλιό όνομα Γραμμάτεινα ή Γραμμάτενα) διηγούνται την ιστορία των χωριών τους, τόσο της ιδιαίτερης πατρίδας του Καταχώρ της Γαρέσαρης (Νικόπολης) όσο και της νέας πατρίδας, της Ευκαρπίας του Νομού Κιλκίς. Γονείς τους ήταν οι Ευστάθιος Καρυπίδης και Άννα Παπαδοπούλου.  Δείτε το βίντεο-καταγραφή μου με τις θείες Σοφία & Θεοδώρα

Pin It

Print

Χοροί της Πάφρας του Πόντου. Σάββας Κουρουτζίδης. Ακριτοχώρι Σερρών

Sarikiz,σαρίκουζ,σαρουγούζ,σαρίκιζ,τυρφών,τυφρών,τέρς,χοροί,πάφρας,σαμψούντας,πόντου,καρσιλαμάς,τρυγόνα,κιζλάρ,οσμάναγάς,τοπαλαμά,κωνσταντίν,σάββας,kotsaman,kaladar,κάλαντα,καλαντάρης,πρωτοχρονιά,έθιμα,κοτσαμάνιαΧοροί της Πάφρας του Πόντου - Σάββας Κουρουτζίδης. Καταγραφή : Βασίλειος Β. Πολατίδης. Ακριτοχώρι Σερρών 30 Απριλίου 2010

Ευχαριστώ θερμά τους : Παναγιώτη Κουρουτζίδη, Ελευθερία Παρασκευοπούλου & Αλίκη Αναστασιάδου για την πρόσκληση που μου έκαναν για την καταγραφή του κ Σάββα Κουρουτζίδη, για τις ανοιχτές καρδιές τους, για τη φιλική τους διάθεση, για τη φιλοξενία και για το τελικό αποτέλεσμα αυτής της καταγραφής που δίχως αυτούς δε θα είχε πραγματοποιηθεί ποτέ.  Παρακολουθείστε το μοναδικό αυτό βίντεο ντοκουμέντο

Ο κ Σάββας Κουρουτζίδης γεννήθηκε το 1927 στο Ακριτοχώρι Σερρών. Τον Απρίλιο του 2010 που τον κατέγραψα ήταν ήδη 83 ετών. Οι μνήμες του είναι ζωντανές και μας μεταφέρει χορούς και τραγούδια της ιδιαίτερης πατρίδας του έτσι όπως τους είδε και τους έμαθε απ’ τη μητέρα του Σαββατού, γεννημένη στο Ασάρ της Πάφρας, νομός Αμισού (Σαμψούντα). Για πρώτη φορά δημοσιεύω τα Κάλαντα της Πρωτοχρονιάς της Πάφρας καθώς και το πανάρχαιο έθιμο των Κοτσαμάνων πάλι απ΄την περιφέρεια της Πάφρας.  Παρακολουθείστε επίσης το βίντεο για τα Κοτσαμάνια και τα Κάλαντα της Πρωτοχρονιάς της Πάφρας

Ποντιακή Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com

Pin It

Print

π. Ιωάννης Σπυριδωνίδης . Γκιουμούς Μαδέν (Χατζήκιοϊ) Gümüşhacıköy - Κάτω Θεοδωράκι Κιλκίς

Ιωάννης,σπυριδωνίδης,Γιουμούς,Μαδέν,Χατζήκιοϊ,Κάτω,Θεοδωράκι,Κιλκίς,ιερέας,ΓκιουμούςΜαδενί,ΓκιουμούςΧατζήκιοϊ,Gümüşhacıköy,επαρχία,Αμάσεια,Πόντου,μαρτυρίες,ανταλλαγή,πληθυσμών,ποντιακό,αντάρτικο,τοπάλ,οσμάνπ. Ιωάννης Σπυριδωνίδης . Γκιουμούς̆ Μαδέν (Χατζήκιοϊ) - Κάτω Θεοδωράκι Κιλκίς,
Κατέγραψα τον ιερέα, πατέρα Ιωάννη Σπυριδωνίδη στις 14 Ιουνίου του 2007 στο χωριό του, το Κάτω Θεοδωράκι του νομού Κιλκίς. Ο π. Ιωάννης γεννήθηκε το 1927 στο χωριό Κάτω Θεοδωράκι από γονείς καταγόμενους απ’ το Γκιουμούς̆ Μαδενί ή Γκιουμούς̆ Χατζήκιοϊ - Gümüşhacıköy της επαρχίας Αμάσειας του Πόντου. Το 2007 ήταν ήδη 80 ετών και διατηρούσε πολύ ζωντανές τις μνήμες απ’ τις αφηγήσεις των γονέων του, για την παλιά πατρίδα. Το αφιέρωμα αυτό θα ολοκληρωθεί σε δύο μέρη. Στην εισαγωγή του βίντεο καθώς και στο τέλος του, ακούγεται η μουσική δημιουργία : Dimitri Kantemiroğlu - Hüseynî Peşrev (Alla Turca Kollektif). Ποντιακή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com

Παρακολουθείστε το βίντεο μου με ζωντανές μαρτυρίες για το Κιουμούς (Γκιουμούς Μαδέν)

 Παρακολουθείστε το βίντεο μου με ζωντανές μαρτυρίες για το Κιουμούς (Γκιουμούς Μαδέν) (Μέρος Δεύτερο)

Pin It

Print

Το χωρίον Φυσερά. Βιλαέτι και Σαντζάκι Τραπεζούντος, Καζάς Πλατάνων.

Φυσερά,Φισερά,Φυσερέτες,Φυσερέτ’,Έλληνες,Πόντου,καυκάσου,Ρωμαίοι,Ρωμαίικα,πλάτανα,Ερμώνασσα,Akçaabat,ΜπογάζΚαγιά,καραπτάλ,Ζιαρέτ,Καλάνεμα,χάσκα,ΜπογάΤεπέ,Καλετζούκ,Τόνια,Θοανία,Tonya,Αχαντά,Πλάτανα,Ασόρ,Καλλιερά,Καλλιγερά,Καλογεννά,Καρτσέα,Καρτζέα,Μυρσίνη,μερσίνη,Στρουκί,στρουκιά,Φιζ,Φραγκουλάντων,Καλάνημα,καλάνεμα,Μακρυαινή,Τσαβανά,Χαρακά,Χάψη,Χολομάνα,Μουλά,Μουτσουρά,Χάτζκεϊ,Χόρωβη,Χόροβα,Χτημένο,Χτήμαινα,Χάτζκα,Χάσκα,Σταυρός,Γουρζουλάς,Παπάρζα,Κεσιδαίοι,Μούζενα,Κουτουλά,Τσομιάκ’ς,Πουγαρίδης,Πάντζο,Παρμακσίζ,πουγαρούνΑλή,Πουγαριδαίοι,στέβος,τεβόρ’,ξεραντέρ,χωνός,Σοχούμι,παρχάρια,κιντέας,κιντέατα,Μεζιρέδες,ΚιαούρΟπαση,Αναπαυτέρ’,Σαμάλερα,ΚρύοΝερό,Λιμναία,Διπόταμος,ΜεγάλοΠαρχάρ’,Ξιμπιλάγκια,σμιλάγκια,Θομάντες,θομάρ’,Σέρα,Πυρρίχειος,Τικ,Τρυγώνα,ΑργόνΟμάλ’,ΓοργόνΟμάλ’,μητερίτσα,Μάισσες,Τζεζούδες,Διαβόλ’,Περήδες,χορτλάχ’,Hortlak,ποντιόφωνοι,Σελιανίτικα,Πολυπλάτανο,Φλώρινας,Κολχική, Καρς,Πλησέβιτσα,ΠλέσεβαΗ πλήρης ονομασία του χωριού είναι Φυσερά. Στις πηγές απαντάται με δυο μορφές: α) Φυσερά και β) Φισερά, καθώς και με δύο άρθρα: α) η και β) το. Η ονομασία ετυμολογείται από το αρχαίο ουσιαστικό φύσα = πνοή, φύσημα και την κατάληξη –ερά. Ως εκ τούτου, καθίσταται επικρατέστερη η πρώτη ονομασία. Ο κάτοικος του χωριού λεγόταν Φυσερέτες (πληθ. οι Φυσερέτ’). Ως προσδιοριστικό της εθνικότητάς τους οι κάτοικοι του χωριού, όπως και όλοι οι Έλληνες του Πόντου και του Καυκάσου, χρησιμοποιούσαν τη λέξη Ρωμαίοι, Ρωμαίοι είμες. Τη διάλεκτό τους την ονόμαζαν Ρωμαίικα.

Παρακολουθείστε το πρώτο μέρος του αφιερωματικού μου βίντεο

Pin It

Print

More Articles ...